آگوست کُنت (1798-1857) را نخستین دانشمندی که جامعه شناسی علمی را به میان آورد و نیز ویکو (1668-1744) را نخستین دانشوری که فلسفه تاریخ بنیاد نهاد، باز می شناسانند.

عبدالرحمن بن خلدون سه سده و نیم پیش از ویکو، و بیش از 460 سال پیش از کُنت، با شیوه دانشی و علمی رویدادهای اجتماعی را تحلیل کرده است (مقدمه، برگ 77؛ تهران: 1382). برخی از دادوران با ترگمان «مقدمۀ ابن خلدون» به فرانسوی، پی به این راستینگی بردند. به درست، ابن خلدون رحمه الله علیه نخستین دانشمند فلسفه تاریخ و جامعه شناسی است.

نوشتارهایی که پیش از ابن خلدون در زمینه های اجتماعی نوشته شده اند، تجزیه و تحلیل علمی ندارند. چنان که طبری، ابن هشام و جز ایشان تاکید کرده اند که بازگوکننده هستند، و اگر کسی آن رویداد را نادرست دانست، باید بدانند که بازگوکنندگان آن را به ایشان گفته اند و از سوی خود چیزی ننوشته اند. چنان که ابوسعید ابی الخیر نیز در «اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید» فرماید اهل دانش باید همۀ سخنان را کنار هم بگذارند و بسنجند، و درست را از آن بیرون کشد و دیگر را یله کند، هم چنان که کسی را دیناری گم شود اندر میان خاک اگر زیرک باشد، همۀ خاک را که در آن پیرامون بُوَد گردآوری کند و به غربالی فرو گذارد تا دینار پدید آید. هرودوت در تواریخ خود گفته اند که تنها بازگوکننده است، ولی الزامی به باور کردن به آنها در کار نیست و شما این سخنم را می توانید در همۀ بازگفته های این تاریخ راست شمارید (بنگرید به: تواریخ)